Vroeg vaststellen van nierschade is belangrijk
Kan schade aan de nieren bij kinderen tot één jaar in een vroeger stadium worden vastgesteld dan nu gebeurt? Onder leiding van dr. Karlien Cransberg hoopt Alexandra Zwiers op het antwoord op deze vraag te promoveren.
Dr. Cransberg legt uit wat acute nierschade is: ‘Bij kinderen die met een ernstige ziekte op de IC liggen, werken de nieren soms niet goed. Dat kan komen door allerlei oorzaken en het kan zich ook in allerlei gradaties voordoen. Deze kinderen hebben vaak circulatieproblemen, de bloedsomloop is niet optimaal, soms werkt het hart niet perfect en het gevolg daarvan kan zijn dat de nieren ziek zijn en tijdelijk minder werken. Dat heeft consequenties voor de medicijnen die je voorschrijft, maar ook voor de hoeveelheid vocht die je kunt geven, want door de niet goed functionerende nieren plassen ze niet genoeg. Daarom is het belangrijk om zo vroeg mogelijk te weten dat die nieren niet goed werken. Nu kun je dat alleen vaststellen aan de hand van uitslagen in het bloed, markers. We zoeken nu naar andere markers, in de urine, die dat heel vroeg doen.’
Nierfalen kan met de conventionele methode pas na 2 dagen aan het licht worden gebracht. De methode die nu wordt onderzocht kan waarschijnlijk al na 6 uur aantonen dat de nieren het laten afweten. ‘We onderzoeken nu stofjes in de urine, biomarkers. Als er schade is aan cellen in de nierbuisjes, komen deze markers uit die cellen in de urine en die meten we. Hoe meer schade aan de nieren, hoe hoger de concentraties van deze biomarkers. Bij volwassenen is dit aangetoond, bij kleine kinderen nog niet. Dat is nu ons doel. Dat we direct kunnen zien dat er schade is en daar ons beleid op kunnen bijsturen.’
Waarom het zo belangrijk is om acute nierschade zo vroeg mogelijk vast te stellen? Karlien Cransberg: ‘Bepaalde medicijnen moeten door de nieren worden uitgescheiden. Als die nieren dat niet doen, moet je minder medicijnen geven, want anders vergiftig je de patiënt met te veel medicijnen. Het is belangrijk om dat eerder te weten dan na 2 dagen, want op zo’n IC afdeling worden continue medicijnen gegeven.’
Het gaat om kinderen die voor iets anders op de IC liggen. ‘De acute nieraandoening is niet het primaire probleem. De baby’s hebben iets anders, een ernstige infectie of een beschadigd hart. Daarbij kan nierfalen optreden. Als het hart niet meer voldoende knijpt, is de bloedsomloop minder goed en stroomt het bloed niet meer zo goed de nieren in. De niervaten knijpen dan samen en filtreren niet goed meer.’
‘Er wordt wel gezegd dat van de kinderen die op de IC komen 50% acute nierschade heeft. Het is heel belangrijk de medicijntoevoer en het vochtbeleid zo snel mogelijk aan te passen omdat acute nierschade kan resulteren in blijvende schade aan de nieren. Huid of darm kunnen goed herstellen van beschadiging, maar nieren kunnen dat niet zo goed. Het zou dus goed kunnen dat je er jaren later nog last van hebt.’
Het onderzoek dat voor deel gefinancierd wordt door de Vrienden, is een jaar geleden van start gegaan.